Dlaczego to jest osobna decyzja
Bo wideo zachowuje się inaczej niż reszta strony. Artykuł to kilkadziesiąt kilobajtów wysyłanych raz. Lekcja to kilkaset megabajtów wysyłanych w kawałkach przez kilkanaście minut, jednocześnie do wielu osób.
Serwer, który bez problemu obsługuje blog z tysiącem odsłon dziennie, potrafi się zatkać przy dwudziestu osobach oglądających lekcję w tym samym czasie. To najczęstsza przyczyna zgłoszeń „kurs się zacina", a diagnoza bywa myląca, bo strony tekstowe działają wtedy normalnie.
Cztery drogi i ich konsekwencje
Własny serwer. Najtańsze na papierze i najgorsze pod obciążeniem, jeśli pliki serwuje PHP. Działa przy małej grupie i krótkich nagraniach. Kluczowe pytanie brzmi nie „ile miejsca", tylko „ile równoczesnych odtworzeń wytrzyma łącze i procesor".
YouTube. Za darmo i z dobrą jakością odtwarzania, ale materiał jest w praktyce trudny do zamknięcia. Film niepubliczny jest dostępny dla każdego, kto ma odnośnik, a odnośnik wypływa. Do kursu płatnego nadaje się słabo; do lead magnetu albo lekcji otwierającej — dobrze.
Usługa wideo dla twórców. Płacisz za miejsce i transfer, dostajesz odtwarzacz, wiele jakości i ograniczenie odtwarzania do wskazanych domen. To jest standardowy wybór dla kursu płatnego na własnej infrastrukturze.
Warstwa wideo wbudowana w platformę kursową. Miejsce jest częścią abonamentu, a pliki serwuje warstwa przystosowana do dużych plików, nie aplikacja. Nie masz wtedy osobnej faktury ani osobnej konfiguracji.
Ile miejsca naprawdę potrzebujesz
Praktyczna miara: godzina nagrania w rozdzielczości 1080p to około 1 do 2 GB po sensownej kompresji. Kurs z dwudziestu lekcji po dwanaście minut to około cztery godziny materiału, czyli mniej więcej 4 do 8 GB.
Z tego wynika rzecz, która zaskakuje przy pierwszym kursie: miejsce rzadko jest problemem, transfer bywa. Pięć gigabajtów nagrań obejrzane przez dwustu kursantów to tysiąc gigabajtów przesłanych danych. Usługi, które liczą transfer osobno, potrafią wystawić rachunek nieproporcjonalny do wielkości samych plików.
Zanim wybierzesz, policz dwie liczby: ile godzin materiału będziesz trzymać za rok i ilu kursantów obejrzy je w miesiącu.
Co ma znaczenie, a co nie
Ma znaczenie:
- ile osób obejrzy lekcję równocześnie przy starcie kursu,
- czy materiał musi być zamknięty dla niekupujących,
- czy odtwarzacz radzi sobie ze słabym łączem (kilka jakości, płynne przełączanie),
- czy odtwarzanie działa na telefonie, bo tam ogląda większość,
- czy da się zabrać nagrania i przenieść gdzie indziej.
Nie ma większego znaczenia:
- cena za gigabajt miejsca, dopóki nie masz setek godzin materiału,
- rozdzielczość 4K, której i tak nikt nie obejrzy na telefonie w tramwaju,
- statystyki oglądalności co do sekundy, jeśli nie zamierzasz na ich podstawie nic zmienić.
Zabezpieczenie materiału — czego się spodziewać
Warto to powiedzieć wprost: nie da się zrobić wideo, którego nie da się nagrać z ekranu. Każde zabezpieczenie podnosi próg trudności, żadne go nie zamyka.
Realistyczny cel to nie „nie da się skopiować", tylko „skopiowanie wymaga więcej wysiłku, niż jest warte, a wyciek da się namierzyć". Praktyczne środki: ograniczenie odtwarzania do twojej domeny, adresy plików wygasające po czasie oraz znak wodny z adresem kursanta. Ostatni środek działa najlepiej, bo jest społeczny, a nie techniczny — nikt nie udostępnia nagrania z własnym adresem w rogu.
Jak to działa w Learnly
Miejsce na wideo jest częścią abonamentu: od 10 GB w bezpłatnym pakiecie SOLO do 200 GB w pakiecie SKALA. Pliki serwuje warstwa brzegowa, a nie aplikacja, więc równoczesne odtwarzanie przez wielu kursantów nie obciąża panelu.
Wgrywanie dużych plików idzie kawałkami, więc zerwane połączenie nie zaczyna wysyłki od początku. Nagrania są dostępne wyłącznie dla osób z dostępem do kursu, a odtwarzacz sam dobiera jakość do łącza.
Limity poszczególnych pakietów opisuje cennik, a zakres warstwy kursowej — kursy online.
Pytania i odpowiedzi
Czy YouTube wystarczy do kursu płatnego?
Do lekcji otwierającej i materiałów marketingowych tak. Do kursu płatnego nie polecamy: film niepubliczny jest dostępny dla każdego, kto zdobędzie odnośnik, więc dostęp kończy się w chwili, gdy jeden kursant przekaże adres dalej.
Co zrobić, gdy wideo zacina się kursantom?
Najpierw ustal, czy zacina się wszystkim, czy pojedynczym osobom. Wszystkim — problem jest po stronie serwowania plików. Pojedynczym — zwykle po stronie ich łącza, i wtedy pomaga odtwarzacz z kilkoma jakościami.
Ile godzin nagrań powinien mieć kurs?
Mniej, niż podpowiada odruch. Lekcje po 5 do 12 minut, każda kończąca jedną czynność, sprawdzają się lepiej niż nagrania półgodzinne. Strukturę kursu opisuje osobny tekst w bazie wiedzy.
Czy mogę przenieść nagrania z innej platformy?
Tak. Przy migracji, którą od pakietu START robimy za darmo, przenosimy materiały razem z kursami i dostępami kursantów — kolejność kroków opisuje migracja kursów z WordPressa.