Learnly
Czym jest scenariusz szkolenia i kiedy go potrzebujesz?
Scenariusz to plan szkolenia rozpisany na bloki czasowe, z informacją, co w każdym bloku robi trener, a co uczestnicy. Powstaje z konspektu szkolenia: konspekt mówi, jakie są cele i moduły, scenariusz mówi, jak dokładnie przeprowadzić każdy moduł.
Potrzebujesz go, gdy szkolenie trwa dłużej niż godzinę, gdy prowadzisz je pierwszy raz, gdy ma je poprowadzić ktoś inny albo gdy chcesz je powtarzać w tej samej jakości. Przy krótkiej prezentacji bez ćwiczeń scenariusz jest przesadą.
Jakie kolumny ma wzór scenariusza szkolenia?
Sześć kolumn wystarcza. Więcej rozbija tabelę na tyle, że w trakcie szkolenia nie da się jej czytać jednym spojrzeniem.
| Kolumna | Co wpisujesz |
|---|---|
| Czas | Godzina od–do albo minuty od startu, np. 0:00–0:15 |
| Cel bloku | Jedno zdanie: co uczestnik ma po tym bloku umieć albo wiedzieć |
| Aktywność trenera | Co mówisz i robisz, łącznie z dokładną instrukcją do ćwiczenia |
| Aktywność uczestników | Co robią: słuchają, piszą, rozmawiają w parach, prezentują |
| Metoda | Wykład, pokaz, ćwiczenie indywidualne, praca w grupach, dyskusja, symulacja |
| Materiały | Slajdy, karty pracy, flipchart, pliki, narzędzia |
Wzór scenariusza szkolenia do skopiowania
SCENARIUSZ SZKOLENIA Temat: [ ] Prowadzący: [ ] Czas łączny: [ ] Liczba uczestników: [ ] Forma: [sala / online] Cele szkolenia (z konspektu): 1. [ ] 2. [ ] 3. [ ] | Czas | Cel bloku | Aktywność trenera | Aktywność uczestników | Metoda | Materiały | |-----------|-----------|-------------------|-----------------------|--------|-----------| | 0:00–0:15 | Otwarcie | | | | | | | | | | | | | | Przerwa | — | — | — | — | | | | | | | | | x:xx–x:xx | Zamknięcie| | | | | Plan B (co skrócić, jeśli zabraknie czasu): [ ] Lista kontrolna przed startem: [sprzęt, wydruki, linki, dostęp do narzędzi]Dwie ostatnie linijki są ważniejsze, niż wyglądają. Plan B odpowiada na pytanie, które zadasz sobie w połowie szkolenia, kiedy dyskusja zjadła 20 minut. Lepiej zdecydować o tym na spokojnie, przed szkoleniem.
Jak napisać scenariusz szkolenia krok po kroku?
- Zacznij od celów z konspektu. Każdy blok merytoryczny musi realizować któryś z nich. Blok, który nie realizuje żadnego celu, usuń albo przenieś do materiałów po szkoleniu.
- Rozpisz otwarcie i zamknięcie. Otwarcie: przedstawienie, cele, zasady, krótkie ćwiczenie na start. Zamknięcie: podsumowanie, sprawdzenie efektów, ankieta, następne kroki.
- Podziel moduły na bloki po 10–30 minut. Dłuższy blok jednej metody oznacza spadek uwagi, szczególnie po przerwie obiadowej.
- Wpisz instrukcje do ćwiczeń słowo w słowo. Niejasna instrukcja kosztuje pięć minut na dopytywanie. Instrukcja powinna mówić, co robić, ile czasu jest na wykonanie, w jakim składzie i co ma być wynikiem.
- Dodaj przerwy. Na sali co około 90 minut, online częściej.
- Przejdź scenariusz na głos z zegarkiem. Pierwsza wersja scenariusza prawie zawsze zawiera za dużo treści na zaplanowany czas. Lepiej wyciąć teraz niż na sali.
Na czym polega zasada przeplatania metod?
Po bloku, w którym uczestnicy słuchają, następuje blok, w którym coś robią. Wykład, ćwiczenie, omówienie, znowu wykład. Sam wykład przez godzinę męczy, same ćwiczenia bez wprowadzenia dezorientują.
Prosta reguła kontrolna: przejrzyj kolumnę „Aktywność uczestników”. Jeśli „słuchają” pojawia się dwa razy z rzędu, zmień jeden z tych bloków. Drugie sprawdzenie: czy każdy uczestnik choć raz na godzinę mówi albo pisze coś własnego. Jeśli nie, w praktyce prowadzisz wykład, nie szkolenie.
Przykład scenariusza trzygodzinnego szkolenia
Temat: planowanie tygodnia pracy dla kierowników zespołów, 10 osób, sala. Cele: 1) zaplanować tydzień z podziałem na zadania pilne i ważne, 2) przydzielić zadania w zespole z terminem i odpowiedzialną osobą, 3) przeprowadzić 15-minutowe spotkanie planistyczne.
| Czas | Cel bloku | Aktywność trenera | Aktywność uczestników | Metoda | Materiały |
|---|---|---|---|---|---|
| 0:00–0:15 | Otwarcie, cele | Przedstawia plan i cele, pyta o największą przeszkodę w planowaniu | Każdy podaje jedną przeszkodę, trener zapisuje | Runda | Flipchart |
| 0:15–0:35 | Cel 1 | Pokazuje podział zadań na cztery kategorie na przykładzie | Słuchają, zadają pytania | Mini-wykład | Slajdy 1–8 |
| 0:35–1:00 | Cel 1 | Rozdaje karty, podaje instrukcję i czas: 15 min | Każdy dzieli swoje zadania z bieżącego tygodnia | Ćwiczenie indywidualne | Karta pracy A |
| 1:00–1:15 | Cel 1 | Prowadzi omówienie, zbiera wnioski | Dwie–trzy osoby pokazują swój podział | Dyskusja | Karty uczestników |
| 1:15–1:25 | Przerwa | — | — | — | — |
| 1:25–1:40 | Cel 2 | Pokazuje wzór przydziału zadania: co, kto, do kiedy, po czym poznamy | Słuchają, notują | Pokaz | Slajdy 9–12 |
| 1:40–2:10 | Cel 2 | Dzieli na pary, daje studium przypadku zespołu pięcioosobowego | Pary rozdzielają 12 zadań w zespole | Praca w parach | Opis przypadku |
| 2:10–2:25 | Cel 2 | Porównuje rozwiązania par, wskazuje luki | Pary prezentują po jednym przydziale | Omówienie | Flipchart |
| 2:25–2:50 | Cel 3 | Daje instrukcję symulacji, obserwuje z arkuszem | Jedna osoba prowadzi spotkanie, trzy grają zespół, jedna obserwuje | Symulacja | Arkusz obserwacji |
| 2:50–3:00 | Zamknięcie | Podsumowuje, prosi o jedną decyzję na jutro, rozdaje ankietę | Zapisują decyzję, wypełniają ankietę | Runda, ankieta | Ankieta |
Plan B: skrócić omówienie w bloku 1:00–1:15 do jednej osoby i zrezygnować z prezentacji wszystkich par w bloku 2:10–2:25.
Ostatni blok zawiera ankietę, bo na miejscu wypełnia ją zwykle więcej osób niż wtedy, gdy przychodzi mailem następnego dnia. Pytania znajdziesz we wzorze ankiety po szkoleniu.
Co zmienić w scenariuszu szkolenia online?
Szkolenie online wymaga krótszych bloków i częstszych przerw, bo uczestnik przy komputerze ma pod ręką pocztę i komunikator. Zmiany, które warto wprowadzić:
- Bloki merytoryczne do 10–15 minut, potem aktywność: pytanie na czacie, głosowanie, praca w pokojach grupowych.
- Przerwa co 45–60 minut, nawet 5-minutowa. Wpisz ją w scenariusz z godziną powrotu.
- Aktywizacja na czacie od pierwszej minuty. Pierwsze pytanie zadaj na czacie przed startem, np. o oczekiwania. Kto raz napisał, łatwiej pisze znowu.
- Instrukcje do ćwiczeń na slajdzie i na czacie. Po przejściu do pokoju grupowego uczestnik nie widzi już twojego ekranu.
- Nowa kolumna „Technika”: kto udostępnia ekran, kiedy otwierasz pokoje grupowe, kiedy uruchamiasz głosowanie.
- Plan B na awarię: co robisz, gdy ktoś traci połączenie w trakcie ćwiczenia w parach i gdy tobie pada internet.
Przy tych samych celach szkolenie z przykładu trwa online dłużej, bo dochodzą przerwy, a każdy blok trzeba zakończyć aktywnością. Jeśli czasu nie przybywa, tnij treść, nie przerwy. Całą organizację takiego szkolenia, od zapisów po certyfikat, opisuje tekst jak zorganizować szkolenie online krok po kroku.
Najczęstsze błędy w scenariuszach
- Za dużo treści. Scenariusz, który „dokładnie się mieści”, nie mieści się, bo nie ma w nim pytań uczestników.
- Brak instrukcji do ćwiczeń. „Ćwiczenie w grupach” to nie instrukcja. Instrukcja mówi, co ma powstać i w jakim czasie.
- Ćwiczenie tuż po przerwie obiadowej wymagające skupienia. Lepiej dać tam ruch albo pracę w grupach niż analizę tekstu.
- Brak zamknięcia. Szkolenie kończy się podsumowaniem i decyzją uczestnika, a nie ostatnim slajdem.
Jak to zrobić w Learnly?
Scenariusz jest dokumentem trenera i piszesz go poza platformą. Learnly przydaje się przy jego realizacji online: od pakietu PRO (99 zł miesięcznie) prowadzisz webinary i spotkania z czatem, pytaniami, głosowaniami na żywo i pokojami grupowymi, czyli z narzędziami do aktywizacji wpisanymi w kolumnę „Technika”. Materiały i wspólna tablica są dostępne w pokoju, a poczekalnia pozwala zdecydować, kiedy uczestnicy wchodzą na salę. Limit to do 100 uczestników w PRO i do 150 w SKALA (199 zł miesięcznie). Jeśli po szkoleniu chcesz udostępnić materiały jako kurs, moduły i quizy są dostępne w każdym pakiecie.
Pytania i odpowiedzi
Czym różni się scenariusz szkolenia od konspektu?
Konspekt opisuje cele, moduły i metody na jednej, dwóch stronach. Scenariusz rozpisuje każdy moduł na bloki czasowe z aktywnością trenera i uczestników. Konspekt piszesz najpierw, scenariusz na jego podstawie.
Jak długi powinien być jeden blok w scenariuszu?
Na sali 10–30 minut, online 10–15 minut. Po każdym bloku słuchania powinien nastąpić blok, w którym uczestnicy coś robią.
Czy scenariusz trzeba dokładnie realizować?
Nie. To plan, a nie skrypt. Dlatego zawiera plan B, czyli informację, co skrócić, gdy grupa potrzebuje więcej czasu na któryś temat.
Jak często robić przerwy na szkoleniu online?
Co 45–60 minut, nawet jeśli mają trwać tylko 5 minut. Wpisz godzinę powrotu na slajdzie i na czacie.
Czy scenariusz szkolenia można wykorzystać ponownie?
Tak i to jeden z głównych powodów, żeby go pisać. Po każdym szkoleniu zapisz na marginesie, które bloki się przedłużyły i które ćwiczenia nie zadziałały, a przed kolejną edycją popraw scenariusz.